De one-tier board duikt steeds vaker op bij familiebedrijven en ondernemende families. Het is een bestuursmodel waarbij uitvoerende en niet-uitvoerende bestuurders samen in één bestuur zitten, zonder aparte raad van commissarissen. De redenen om hiervoor te kiezen lopen uiteen: soms kiest een uitvoerend familiebestuurder die een stap terug doet voor een rol als niet-uitvoerend bestuurder — of het biedt een kans om de continuiteit te borgen als de volgende generatie nog niet klaar staat om het bedrijf te besturen.

Maar is dit model daarmee bij uitstek geschikt voor familiebedrijven? En wat zijn de valkuilen? Tijdens een panelgesprek bij FBNed heb ik hierover mijn perspectief gedeeld — met name vanuit de rol van de volgende generatie. Een aantal inzichten licht ik graag verder uit.

Begin bij de vraag, niet bij de oplossing

Er is een bekende neiging bij dit thema: direct nadenken over het bestuursmodel als oplossing voordat de onderliggende vraag scherp is. Maar juist als eigenaar of familie loont het om eerst die vraag en visie helder te hebben. Wil je als familie dichter bij het bedrijf blijven? Is er behoefte aan een klankbord op holdingniveau? Of wil de huidige leider meer afstand nemen, maar wel betrokken blijven? De structuur volgt de behoefte — niet andersom.

Een titel verandert sneller dan gedrag

Een nieuw bestuursmodel verandert rollen, maar een titel verandert sneller dan gedrag. Directeuren, medewerkers en familieleden kunnen instinctief blijven kijken naar degene die jarenlang het aanspreekpunt was — niet uit onwil, maar uit gewoonte. Zo kan er onbedoeld een tweede machtscentrum ontstaan, zonder dat iemand dat zo heeft bedoeld.

Een grote uitdaging vormt de gedragsverandering die hiermee gepaard gaat. Waar houdt de rol van de huidige leider op? Waar begint de rol van de opvolger? Duidelijkheid daarover voorkomt verwarring — voor de bestuurders zelf, maar ook voor iedereen daaromheen. Vanuit eigen ervaring als lid van een ondernemende familie, en als adviseur bij families die dit proces doorlopen, zie ik hoe waardevol het is om die helderheid vroeg te creëren.

De rol van de volgende generatie

Wat in dit soort processen regelmatig wordt gemist: de volgende generatie zit niet of te laat aan tafel. Ze worden geïnformeerd over de uitkomst, maar niet betrokken bij de afwegingen, de criteria of de toekomstvisie die eraan ten grondslag liggen. Om de continuïteit van de onderneming te waarborgen in de familie, is het de moeite waard om je af te vragen: begrijpt de volgende generatie hoe het bedrijf wordt bestuurd — en waarom bepaalde keuzes zijn gemaakt? Niet omdat ze het er per se mee eens moeten zijn, maar omdat begrip draagvlak creëert. En draagvlak voorkomt frictie later.

Vragen zullen altijd blijven bestaan. Maar de ruimte om die vragen te stellen — en iemand te hebben om ze bij neer te leggen — maakt een groot verschil.

Verder verkennen

Of een one-tier board het juiste model is voor jouw familie, hangt af van de context. Wat ik wel zie: families die de volgende generatie vroeg betrekken bij dit soort keuzes, bouwen aan iets wat later zijn waarde bewijst.

Ik begeleid families die dit proces doorlopen — van het definiëren van een toekomstvisie tot het helder krijgen van rollen en verwachtingen voor alle generaties die erbij betrokken zijn.

Van daaruit verkennen we samen wat er speelt — in een eerste gesprek, zonder verwachtingen.

Maak kennis met Next Roots of bekijk hoe de begeleiding eruitziet.